Upały bez ryzyka – jak chronić się przed słońcem i rozpoznać udar cieplny

Wysoka temperatura i mocne słońce mogą doprowadzić do przegrzania organizmu, oparzeń skóry, a u osób starszych i dzieci – do groźnego udaru cieplnego. Podpowiadamy, jak spędzać gorące dni bezpiecznie i kiedy objawy wymagają pomocy lekarza.

Kogo upały dotykają najmocniej

Nie każdy znosi wysoką temperaturę tak samo. Szczególnie ostrożne w upały powinny być osoby z grup podwyższonego ryzyka, czyli:

• seniorzy – z wiekiem słabnie odczuwanie pragnienia i zdolność organizmu do chłodzenia się
• małe dzieci – ich ciało przegrzewa się szybciej niż ciało dorosłego
• osoby przewlekle chore – zwłaszcza z chorobami serca, cukrzycą i schorzeniami nerek
• osoby przyjmujące niektóre leki – część leków moczopędnych, na nadciśnienie czy uspokajających zaburza gospodarkę wodną i termoregulację
• osoby pracujące lub ćwiczące na zewnątrz – długi wysiłek w słońcu może szybko doprowadzić do przegrzania

Jak chronić się przed słońcem i wysoką temperaturą

Kilka prostych nawyków znacznie zmniejsza ryzyko przegrzania i niebezpiecznych dla zdrowia konsekwencji:

• Pij regularnie wodę – nie czekaj aż poczujesz pragnienie, w upał potrzebujesz więcej płynów niż zwykle, najlepsza będzie wody i niesłodzone napoje. 
• Unikaj słońca w godzinach 11-16 – wtedy promieniowanie jest najsilniejsze.
• Chroń skórę – używaj kremu z wysokim filtrem (SPF 30-50), noś nakrycia głowy i okulary przeciwsłoneczne.
• Noś przewiewne ubrania – luźne, jasne, z naturalnych tkanin, len i bawełna pozwolą twojej skórze oddychać. 
• Wietrz i chłodź mieszkanie – zasłaniaj okna w dzień, wietrz rano i wieczorem, gdy temperatura nie jest jeszcze tak wysoka. 
• Ogranicz alkohol i kawę – nasilają odwodnienie.
• Sprawdzaj bliskich – zaglądaj do rodziny i starszych sąsiadów, którzy mieszkają sami.

Nigdy nie zostawiaj dziecka ani zwierzęcia w zaparkowanym samochodzie, nawet na chwilę. Temperatura w środku rośnie błyskawicznie i staje się groźna dla życia.
 

Przegrzanie i udar cieplny – jak rozpoznać, czym się różnią

Przegrzanie organizmu rozwija się stopniowo.

Wczesne objawy przegrzania (wyczerpanie cieplne):

• osłabienie i zawroty głowy,
• ból głowy,
• nudności,
• obfite pocenie się,
• skurcze mięśni,
• przyspieszone tętno.

Na tym etapie zwykle wystarczy przenieść się w chłodne, zacienione miejsce, napić się wody i odpocząć. Jeśli tego nie zrobimy, przegrzanie może rozwinąć się w udar cieplny, który jest stanem zagrożenia życia.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Po ustąpieniu upału warto skonsultować się z lekarzem, gdy:

• objawy przegrzania nie mijają mimo odpoczynku i nawodnienia,
• masz przewlekłą chorobę serca, nerek lub cukrzycę i źle znosisz upały,
• pojawiły się rozległe oparzenia słoneczne skóry,
• zauważysz na skórze nowe lub zmieniające się znamiona po intensywnej ekspozycji na słońce.

Pamiętaj, że przebywanie na słońcu bez ochorny zwiększa ryzyko zachorowania na czerniaka i inne nowotwory skóry. Jeśli niepokoją cię zmiany skórne lub oparzenia – skonsultuj je z dermatologiem. 

W razie niepokojących objawów ze strony serca umów się na wizytę w poradni kardiologicznej.

Zobacz również: